Kermisgeschiedenis van Rotterdam

Rond de kermis was het gebruikelijk voor jonge mensen om op zoek te gaan naar een 'kermisvrijer' of 'kermisvrijster'. In het Rotterdamsch Nieuwsblad verschenen destijds talloze jolige contactadvertenties waarin jongemannen een 'net mollig meisje' zochten om de kermis gezellig samen door te brengen.

In de late negentiende eeuw werden in Rotterdam speciale kermisliederen uitgebracht om het publiek voor te bereiden op de festiviteiten. Een bekende verstrekker van deze liederen was Soesman, de eigenaar van Soesmans Variététheater aan de Coolsingel.

Kermisstukken zoals 'Aladyn of de Wonderlamp' waren in de late 19e eeuw zeer populair in Rotterdam. Lokale schouwburgen pasten hun repertoire aan met vrolijke kluchten en balletten om het kermispubliek te vermaken.

Henderina Theodora (Hendrien) Denies werd op 22 augustus 1894 geboren in een kermistent aan de Rotterdamse Veemarkt. Haar familie was nauw verbonden met de kermiswereld, waarbij familieleden later bekende poffertjesbakkers aan de Coolsingel werden.

De salon-stoomcarrousel was een populaire attractie rond 1900. Volgens exploitant Mol waren de houten paardjes 'van de meest zachtaardige soort' en waren ongelukken nagenoeg uitgesloten.

In 1908 werd de laatste grote kermis in de binnenstad van Rotterdam gevierd voordat deze traditie na eeuwen werd afgeschaft. Er is een historisch fotoverslag van deze viering gemaakt door fotograaf Henri Berssenbrugge.

In 1908 werd op de Wereldtentoonstelling Nenijto in Rotterdam het Lunapark geopend. Dit attractiepark, gelegen op het terrein waar later Diergaarde Blijdorp zou komen, bood diverse kermisattracties zoals botsauto's, draaimolens, een reuzenrad en de 'Gebirgsbaan', een grote achtbaan. Een bijzondere attractie was de Waterrutschbaan, een soort waterval-glijbaan geïnspireerd op Amerikaanse voorbeelden. Het Lunapark was een belangrijke publiekstrekker en bood Rotterdammers een nieuwe vorm van vermaak, aangezien kermissen sinds 1908 verboden waren in de stad. (stadsarchief.rotterdam.nl)

In 1908 vond de laatste officiële kermis van de 19e-eeuwse traditie plaats, vastgelegd in beeld door de bekende fotograaf Henri Berssenbrugge.

Ter ondersteuning van de Nenijto (Nederlandsche Nijverheids Tentoonstelling) werd een grootschalig Lunapark ingericht in Beierse stijl, inclusief een miniatuurtrein als publiekstrekker.

Het Lunapark op de Nenijto werd gepromoot als het grootste pretpark ooit op het vasteland van Europa. Het park bood een scala aan attracties, waaronder een Beiers bierhuis genaamd Ober-Bayern, dat veel bezoekers aantrok. Het grootste gebouw van het Lunapark was in Beierse bouwstijl vormgegeven en de wanden waren versierd met Duitse landschapsschilderingen. Het personeel liep rond in typisch Beierse kleding, zoals lederhosen.

In 1928 vond in Rotterdam de Nenijto plaats, een grote nijverheidstentoonstelling die anderhalf miljoen bezoekers trok. Het evenement omvatte een uitgebreide kermis met diverse attracties, waaronder menselijke attracties, en werd gekenmerkt door volop horeca, muziekuitvoeringen en variété. De hoofdingang van de Nenijto bevond zich aan de Stationssingel.

Een foto uit 1928 toont een permanente kermis of lunapark tijdens de Nederlandse Nijverheid Tentoonstelling in Rotterdam, met drie heren die zich vermaken op de helling-achtbaan. (geheugen.delpher.nl)

Op 15 november 1967 maakte Sinterklaas zijn glorieuze intocht in Rotterdam. Ondanks de vele kinderen die hem verwelkomden, poseerde hij vriendelijk voor de fotograaf voor het Stadhuis.

In oktober 2006 vond de Najaarskermis plaats aan de Schiehaven. Deze locatie is in de moderne tijd uitgegroeid tot de vaste plek voor grote Rotterdamse kermissen, zoals de Koningskermis, vanwege de ruimte en het uitzicht op de haven en de Euromast.