Kermisgeschiedenis van Gorredijk

Op 26 maart 1694 verleenden de Friese staten Gorredijk het recht om twee jaarmarkten per jaar te organiseren, mits deze geen concurrentie zouden vormen voor de markten in Joure en Beetsterzwaag. Dit legde de basis voor de latere Gordykstermerke.

Op 26 maart 1694 verkreeg Gorredijk van de Friese Staten het recht om twee jaarmarkten per jaar te organiseren, die tot op de dag van vandaag als Gordykstermerke bekendstaan.

Op 26 maart 1694 verleenden de Friese Staten Gorredijk het recht om twee jaarmarkten per jaar te organiseren, op voorwaarde dat deze geen concurrentie zouden vormen voor Joure en Beetsterzwaag. Dit vormde het begin van de bekende Gordykstermerke.

Op 26 maart 1694 namen de Friese Staten een resolutie aan waarmee Gorredijk het officiële recht kreeg om twee jaarmarkten per jaar te organiseren, onder de voorwaarde dat deze geen concurrentie zouden vormen voor de markten in Joure en Beetsterzwaag.

Op 26 maart 1694 kregen de inwoners van Gorredijk van de Friese Staten het recht om twee jaarmarkten per jaar te organiseren, mits deze geen concurrentie zouden vormen voor de markten in Joure en Beetsterzwaag. Dit vormde de historische basis voor de latere Gordykstermerke.

Historische verslagen beschrijven hoe de kermis in Gorredijk vroeger gepaard ging met rivaliteit tussen jongeren uit Gorredijk en omliggende dorpen zoals Kortezwaag, wat regelmatig uitmondde in fysieke confrontaties.

In de jaren na de oorlog genoten jongeren van vijf vrije dagen tijdens de kermis in oktober. Het was een belangrijk sociaal evenement waarbij ook de stoomcarrousel het centrale punt van de kermis vormde.

De kermis in Gorredijk stond in die tijd bekend om de stoomcarrousel als absoluut middelpunt. Jongeren uit de omgeving verzamelden eikels om geld te verdienen voor de 'merkejilt' (markt-geld) en voerden strijd met de Gorredijkster jeugd over de toegang tot het kermisterrein.

Herinneringen aan de Gordykster kermis uit 1947 beschrijven hoe het evenement leidde tot 'veldslagen' tussen schooljongens uit Gorredijk en Kortezwaag. De kermis was een centraal punt waar grote stoomcarrousels stonden en waar kinderen probeerden wat extra geld te verdienen door te helpen bij de opbouw of door naar verloren geldstukken te zoeken tussen de rails.

Na de oorlog keerde de kermis terug naar haar oude glorie. Kinderen uit de omringende dorpen, zoals Kortezwaag, probeerden vaak 'illegaal' toegang te krijgen tot de kermis, wat leidde tot rivaliteit en 'veldslagen' tussen de lokale jeugdgroepen.

In de jaren '50 en later waren bekende attracties op de Gorredijkster kermis onder meer de Cake Walk, Spiegeltent, Swing Mill, Hully Gully, Calypso en de Rupsbaan. Families als Sipkema, Arjaans, Buwalda en Rampen waren vaste exploitanten op deze kermis.

Tijdens de kermis in Leiden in 1960 verloor een medewerker van het reuzenrad, dat eigendom was van de Gorredijkster kermisexploitant Douwe Leemburg, een hand bij een ongeval. Dit rad werd later door de familie Leemburg gemoderniseerd.

De Rupsbaan was een iconische attractie tijdens de najaarskermis van 1976 in Gorredijk, die bij veel bezoekers uit die periode in het geheugen gegrift staat.

Tijdens de najaarskermis van 1977 waren uiteenlopende attracties aanwezig, waaronder het Casino Royal Bumperspel van familie Miedema, het Bull-Matic bulldozerspel van Johnny Seggers en een reuzenrad van kermisexploitant Bram.

De Gorredijkster kermis in 1978 kenmerkte zich door populaire attracties zoals de Calypso van Freddy Bosman, de Spin, de Mini Jet van het echtpaar Roelie & Joke, en het schuifspel van de familie Kraan uit Apeldoorn.

Door herinrichting van het Marktplein in 1998 moest de kermis uitwijken van haar traditionele locatie in het centrum naar een terrein bij sportpark Kortezwaag. Dit leidde tot onvrede bij veel Gorredijksters die de kermis graag terugzagen op het vertrouwde Marktplein.

In 1999 kwam er een officieel einde aan de lange geschiedenis van de veehandel op de Gordykstermerke. Door een afname van het aanbod van vee en een groeiende focus op consumentengoederen, werd besloten te stoppen met de veemarkt, die eeuwenlang het gezicht van de markt had bepaald.

In 1999 kwam er een officieel einde aan de lange traditie van de veemarkt op de Gordykstermerke. Door een afname in het aanbod van vee en een verschuiving naar consumptiegoederen was de veehandel niet langer rendabel.

Tijdens de najaarskermis van 2022 werd een 'prikkelarme kermis' geïntroduceerd, waarbij muziek en felle verlichting tot een minimum werden beperkt zodat iedereen van de kermis kon genieten. Ook bezocht 'Golila', de zeldzame lila gorilla, het evenement.

Na de coronapandemie keerde de kermis in Gorredijk in 2022 terug. De vertrouwde klassieke Calypso-attractie van Kroon-Hoefnagels, die voorheen als blikvanger diende, werd vanaf dit jaar vervangen door een Break Dance.

Van donderdag 2 tot en met zondag 5 mei 2024 vond op het Marktplein in Gorredijk de traditionele Voorjaarskermis plaats. De kermis bood diverse attracties voor jong en oud, waaronder de Break Dance, American Wipp, World of the Living Dinosaurs, Tropical Flight, Kinderdraaimolen, Lucky Cranes, Schietsalon, Pusher en Lijntrek. Bezoekers konden ook genieten van kermislekkernijen zoals suikerspin, popcorn en oliebollen. Op zaterdag 4 mei bracht ballonnenclown Dylan vanaf 14:00 uur een bezoek aan de kermis. (grootheerenveen.nl)

De Gordykster Merke blijft een levende traditie waarbij elk jaar in mei en oktober het centrum van Gorredijk wordt omgebouwd tot een grote jaarmarkt met kermis, wat mensen van heinde en verre trekt.