Kermisgeschiedenis van Den Haag

Vanaf 1394 werd in Den Haag jaarlijks een kermis gehouden op het Lange Voorhout, de Lange Vijverberg en het Buitenhof. Deze traditie kwam voort uit de jaarmarkten die al sinds de 14e eeuw op St. Catharinadag plaatsvonden.

Voorheen gold tijdens de kermis een vrijdom waarbij schuldenaars niet gearresteerd mochten worden en overtredingen vaak onbestraft bleven. Keizer Karel V maakte hier in 1545 een einde aan om de criminaliteit op de Haagse kermis in te dammen.

Trijntje Cornelisdochter Keever, de langste vrouw die waarschijnlijk ooit heeft geleefd, werd als bezienswaardigheid meegevoerd met reizende kermissen naar Den Haag. Zij was in 1625 op negenjarige leeftijd al twee meter lang.

De kermis was een bloeiperiode voor Den Haag. Op een schilderij van Hendrik Pothoven uit 1781 is te zien hoe de adel, waaronder stadhouder Willem V en zijn familie, zich mengde onder het volk. De kermis bood destijds entertainment zoals koordansers, acrobaten en gedresseerde dieren.

De Haagse kermis, destijds de Meimarkt genoemd, was in de 18e eeuw een bloeiend evenement. Op een schilderij van Hendrik Pothoven uit 1781 is te zien hoe de stadhouderlijke familie met twee zwarte bedienden, Willem Frederik Cupido en Juan Anthony Sideron, de kermis bezocht. De kermis bood toen al acrobatiek, koordansers en optredens met gedresseerde dieren.

De Haagse kermis was een populair evenement voor alle lagen van de bevolking. Zelfs de adel, hoge ambtenaren en de Prinsen van Oranje met hun familie bezochten de kermis, vaak incognito met maskers op, om zich te mengen tussen de burgers.

Na eeuwen van traditie werd de Haagse kermis door de gemeente Den Haag officieel verboden, onder andere onder druk van diverse kerkgenootschappen die zich stoorden aan het volksvermaak.

In het Haags Gemeentearchief bevinden zich diverse eindafrekeningen van de Haagse Kermis uit de periode 1951 tot 1970, wat inzicht geeft in de zakelijke kant van het evenement in die decennia.

In juni 1974 werden voorbereidingen getroffen voor een kermis op de boulevard, specifiek op het parkeerterrein van het voormalige Grand Hotel, die op 29 juni 1974 officieel werd geopend.

In 1976 was de kermis in Den Haag aanzienlijk groter dan tegenwoordig. Er stonden meer dan 110 attracties verdeeld over negen verschillende locaties in de stad, waaronder het Lange Voorhout, de Lange Vijverberg, het Goudenregenplein en een kermis op de hoek van de Hengelolaan en De Stede.

Op 29 augustus 1981 opende burgemeester drs. F.G.L.L. Schols de jaarlijkse kermis 'Rekreade' op het Malieveld. De opening vond plaats in aanwezigheid van diverse burgemeesters uit de regio, waarbij Schols en de burgemeester van Zoetermeer, H. Hoekstra, samen een ritje maakten in een gondel van een polyp-attractie.

De kermis op het Malieveld werd op zaterdagavond 16 september 2017 voortijdig ontruimd na grootschalige vechtpartijen waarbij honderden mensen betrokken waren. Het was naar verluidt de eerste keer dat een kermis in Den Haag eerder werd gesloten dan gepland.

Vanwege de coronapandemie kreeg Den Haag in 2020 de grootste kermis van het land toegewezen op het Malieveld. Het evenement duurde 31 dagen en bevatte circa honderd attracties, die 'coronaproof' werden opgesteld met extra brede paden en vaste looproutes.

De kermis in Den Haag op de locatie De Stede (winkelcentrum) staat voor 2026 gepland van woensdag 22 juli tot en met zondag 26 juli.