Het sigarenkistje van Ome Jan

Het sigarenkistje van Ome Jan Over de kermis van Hoorn, een familie die al sinds 1937 stroom levert aan het vermaak, en een bokaal die verder leeft Vandaag maakte ik een foto van een straatnaambordje. Nieuwe Noord, een straatje in het centrum van Hoorn. Voor de meeste mensen gewoon een blauw bordje aan een paal. Voor mij is het veel meer dan dat. Volgende week staat de jaarlijkse kermis weer door het hele centrum van Hoorn. Maar precies hier, op de Nieuwe Noord of een straatje verderop op de Ramen, stond vroeger altijd de caravan van Ome Jan. En daar begint voor mij een verhaal dat teruggaat tot ver voor mijn geboorte. De caravan op de Nieuwe Noord Ons familiebedrijf is in 1937 begonnen door mijn opa, Arie Homan. Kort daarna stapte Ome Jan Verhoef in het bedrijf, de broer van mijn oma. Samen bouwden ze aan wat later Elektrotechnisch Bureau Homan zou worden, met de kermis als vaste klant en eigenlijk als tweede thuis. Ik ben van 1970, en ik denk dat ik een jaar of vier, vierenhalf was toen ik voor het eerst met mijn vader Piet mee mocht naar de kermis van Hoorn. Dan gingen we altijd langs de caravan van Ome Jan, die daar op de Nieuwe Noord of op de Ramen stond. In die caravan had Ome Jan een keukentje, en in dat keukentje zat een laadje. In dat laadje lag een sigarenkistje, want Ome Jan rookte nogal flink sigaren. Maar in dat kistje zaten geen sigaren. Er zaten muntjes in. Muntjes voor alle attracties. Voor een jongetje van vijf, zes, zeven jaar is dat een goudmijn. Een vrijkaartje voor de hele kermis, verstopt in een sigarenkistje in een caravan. Ik kan de geur van dat keukentje bijna nog ruiken. Als iemand mij vraagt waar mijn liefde voor de kermis vandaan komt, dan begint het antwoord daar, bij dat laadje. Juun Ome Jan kreeg meerdere kinderen. Twee van hen kwamen ook bij ons in het bedrijf terecht. Peter werkte in de werkplaats, en Jan Junior was jarenlang werkzaam bij Homan. Jan en Jan, dat werkt natuurlijk niet op een werkvloer, dus in de volksmond noemden we hem Juun. Dat was een stuk makkelijker, en zo kende iedereen hem. Een aantal jaren geleden werd Juun tijdens de kermis in Hoorn niet lekker. Hij belde mij op: het gaat niet zo goed met mij. Hij zag helemaal geel. Ik heb hem toen opgehaald en naar het ziekenhuis gebracht. Het nieuws dat daar volgde was niet goed. Juun is kort daarna overleden. Ik ben nog bij hem geweest in het hospice in Goes, waar hij woonde. Daar is hij gestorven. Een goede vriend van hem, Ed Mense, marktmeester van de gemeente Haarlem, was dwars door de regen naar Goes gereden. Op de motor. Ed was de laatste van wie Juun afscheid nam. Daarna sloot hij vredig zijn ogen. Uitgerekend op de kermis van Hoorn, de kermis van zijn vader, de kermis van dat sigarenkistje, begon zijn laatste hoofdstuk. Dat vergeet je niet. De Jan Verhoef-bokaal Ed en ik hebben op dat moment samen besloten om de Jan Verhoef-bokaal in het leven te roepen. Een prijs voor iemand die zich in het bijzonder inzet voor de kermis. De eerste uitreiking deden Ed en ik samen, in de Poffertjeskraam in Haarlem. Die eer viel te beurt aan Jan Boots, de voorzitter van de NKB. Helaas is Jan enkele weken geleden overleden, en ook aan hem denk ik met warmte terug. Een aantal jaren later is de bokaal opnieuw uitgereikt, die keer aan Atze Lubach, de voorzitter van de BOVAK. Afgelopen week las ik op Facebook, met enige verbazing moet ik eerlijk zeggen, dat de Jan Verhoef-bokaal dit jaar is uitgereikt aan burgemeester Wienen van Haarlem. En nota bene uitgereikt door Atze Lubach zelf, met een mooi verhaal over een prijs voor iemand die zich bijzonder inzet voor de kermis. Dat ik dat via Facebook moet vernemen, daar kun je wat van vinden. Maar laat ik helder zijn: no hard feelings. Want waar het uiteindelijk om gaat, is dit: de prijs is op de juiste plek terechtgekomen, en de naam Jan Verhoef leeft voort. De naam van de man met wie mijn opa het bedrijf groot maakte, en van zijn zoon die zoveel jaren bij ons werkte. Een Homan-prijs in het leven roepen zou te veel eer zijn geweest. Maar dat de Jan Verhoef-bokaal blijft bestaan, en steeds weer terechtkomt bij mensen die de kermis een warm hart toedragen, dat is precies zoals het hoort. Zo houden we hem in ere. De kermis niet uit de mens Ik ben zelf niet meer dagelijks betrokken bij de uitvoerende kant van de kermis. Geen zweet op mijn rug, geen vieze handen, zoals ze in het vak zouden zeggen. Maar ik heb op mijn eigen manier mijn bijdrage geleverd, en met veel plezier. Je kunt de mens wel van de kermis halen, maar de kermis niet uit de mens. Daarom heb ik jaren geleden alvast een domeinnaam vastgelegd: kermis.nl. En daar ben ik nu, met alle nieuwe technieken die me daar enorm bij helpen, volop mee bezig. Het platform draait pas twee maanden en we zitten inmiddels op ruim 3.500 unieke bezoekers per dag, met een berg aan informatie over kermissen in heel Nederland. Wat we daar in de toekomst allemaal mee gaan doen, dat is een verhaal voor een andere keer. Volgende week staat de kermis weer door het hele centrum van Hoorn. De caravan van Ome Jan staat er niet meer, en het sigarenkistje is al lang verdwenen. Maar als ik daar loop, tussen de attracties en de kabels en de geur van oliebollen, dan weet ik precies waar het allemaal begonnen is. In een laadje, in een keukentje, in een caravan op de kermis van Hoorn.